Tütün ve sigaranın, güçlü bağımlılık yapma özelliği vardır. Bu özellik, nikotinle ilgilidir. Nikotin, morfin ve kokain ölçüsünde bağımlılık yapan bir maddedir.  İçerdiği nikotin nedeniyle, sigara dünyadaki en yaygın ve en kolay yakalanılabilen ilaç bağımlılığıdır.

Sigara içmeyi bir kez deneyen her dört kişiden üçünün sigara tiryakisi olması, durumun ciddiyetini ortaya koymaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) kriterlerine göre tiryakilik tanımları şöyledir:

Günlük tiryaki: Her gün en az bir sigara içen,

Ara sıra içen tiryaki: Günde birden az sigara içen,

Eski tiryaki: Geçmişte en az 6 ay günde bir adet sigara içmiş, ancak şu anda bırakmış olan,

Hafif tiryaki: Günde 10′un altında sigara içen,

Sigara içmeyen: Hiç sigara içmemiş olan bireylerdir.

Bağımlılık tanısı: Birey en az bir aydır ve düzenli biçimde sigara kullanmakta ve buna ek olarak aşağıdaki üç özellikten biri geçerli ise bağımlı tanısı alır:

• Birey, sigarayı azaltmak ya da tümüyle bırakmak için ciddi girişimlerde bulunmuş, ancak başarısız olmuştur.

• Sigarayı bırakma çabaları yoksunluk belirtilerine yol açmıştır. Bu belirtiler;  şiddetli sigara içme isteği, irritabilite (kolay uyarılma),  anksiyete (kaygı), konsantrasyon güçlüğü, huzursuzluk, baş ağrısı, sersemlik, gastrointestinal bozukluklar (kabızlık), öfke, kalp atım hızı azalması, uyku bozuklukları, iştah artması ve kilo almadır.

• Kişi, ciddi fiziksel hastalığına (örneğin, solunum ya da dolaşım sistemi yetersizliği) ve artan yakınmalarına karşın sigara içmeyi sürdürmektedir.

Bağımlı tiryakiliğin belirtileri: Bağımlı sigara tiryakisi, tipik olarak, sabah uyandıktan sonraki ilk 30 dakika içinde sigara yakar ve dumanı içine çeker. Bağımlı tiryaki, en çok günün ilk sigarasından hoşlanır ve ilk iki saat içinde daha çok sigara içer.

Nikotin bağımlılığı olanlar; sigarasız kaldıklarında, sigarayı azalttıklarında ya da bıraktıklarında fiziksel yoksunluk belirtileri gösterirler.

Tütüne bağlı bağımlılık nedenleri; nikotinin farmakolojik özellikleri, aile yapısı, olgunlaşma düzeyi, kişilik özellikleri ve toplumsal olaylardır.